T: +48 607 393 568, E: michal.szychowski@fsg.pl. W styczniu 2021 roku w życie weszły nowe przepisy dotyczące amortyzacji środków trwałych firmy. Nowelizacja pozwoli nadal korzystać z ułatwienia w zakresie wydłużenia okresu dokonywania jednorazowych odpisów amortyzacyjnych w przypadku produkcji związanej z przeciwdziałaniem pandemii Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 3.500 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania. Artykuł ten mówi, że za wartość początkową środków trwałych, co do zasady uważa się: w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia, czyli kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, pomniejszoną o podatek Niskocenne środki trwałe – odpisy amortyzacyjne. Przedsiębiorca może też zamortyzować niskocenny środek trwały za pomocą odpisów amortyzacyjnych przez ujęcie zakupionego towaru w ewidencji środków trwałych z zastosowaniem metody liniowej w sposób przedstawiony w ustawie o PIT. Ze względu na niską wartość towaru, ten sposób Na wydruku miesięcznej amortyzacji pojawiają się wartości odpisów środków trwałych w wybranym miesiącu wraz z datą księgowania i sumą. Miesięczną amortyzację można również zapisać do pliku PDF i wydrukować poprzez opcję . Plan amortyzacji środków trwałych. Ostatnim, a zarazem najbardziej rozbudowanym Typem Raportu W dzisiejszym odcinku eksperci na przykładach pokazują, jakie błędy popełniają firmy w wycenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Kwestię tę reguluje art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1047 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem wycena tych aktywów NEI1u. W toku prowadzenia działalności gospodarczej, występują liczne zdarzenia gospodarcze powodujące zmianę wartości składników majątku. Jedne zdarzenia powodują zmianę wyłącznie wartości początkowej inne zarówno wartości jak i wysokości odpisów amortyzacyjnych. Jeszcze inne skutkują zmianą wartości wyłącznie sum odpisów amortyzacyjnych. Kiedy następuje zmiana wartości początkowej środka trwałego? Dowiedz się! Odpisy amortyzacyjne kosztem uzyskania przychodu Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa o PIT) kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o ustawy o PIT, z wyłączeniem odpisów amortyzacyjnych nie stanowiących zasady wynikające z przytoczonych artykułów 22a-22o ustawy o PIT przewidują, że amortyzacji podlegają: budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością, maszyny, urządzenia i środki transportu, inne przedmioty - które: stanowią własność lub współwłasność podatnika, nabyto lub wytworzono we własnym zakresie, są kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, będą wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy Nie od wszystkich składników majątku podatnik dokona odpisów amortyzacyjnych w koszty firmy Od razu należy podkreślić, że niektóre składniki majątku od momentu przyjęcia do używania nie będą podlegać amortyzacji podatkowej, a są nimi: grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, budynki mieszkalne wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami lub lokale mieszkalne, służące prowadzonej działalności gospodarczej lub wydzierżawiane albo wynajmowane na podstawie umowy, jeżeli podatnik nie podejmie decyzji o ich amortyzowaniu, dzieła sztuki i eksponaty muzealne, wartość firmy, składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia albo zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, w której te składniki były używane) w tym przypadku składniki te nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono albo zaprzestano tej działalności) - zwane odpowiednio środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi. Pozostałe ustawowe zasady amortyzacji środków trwałych Podatnicy mogą nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych od składników majątku których wartość początkowa nie przekracza zł. Wydatki poniesione na ich nabycie stanowią wówczas koszty uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania a skutkiem tego jest możliwość zaliczenia ich jednorazowo w koszty dyspozycji małego podatnika są także narzędzia amortyzacji jednorazowej używanych i nowych środków trwałych. Zmiana wartości początkowej środka trwałego a obowiązki podatnika Analizując zasady amortyzacji środków trwałych, nabywający je na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej podatnik ma obowiązek: dokonać po ich zakupie właściwej klasyfikacji (odnaleźć i przypisać dla niego właściwy numer KŚT), ustalić wartość początkową środka trwałego, określić możliwą (korzystną) metodę amortyzacji, zaewidencjonować w koszty firmy miesięczne odpisy amortyzacyjne. Z kolei w przypadku wykonania w ramach prowadzonej działalności ulepszenia na nabytym lub wytworzonym środku trwałym w postaci adaptacji, rekonstrukcji, przebudowy, rozbudowy czy modernizacji podatnik ma obowiązek: odpowiednio zwiększyć wartość początkową środka trwałego o sumę wykonanych wydatków na ulepszenie, dokonywać miesięcznych odpisów amortyzacyjnych o zwiększonej wysokości. Ponadto w sytuacji trwałej lub czasowej utraty wartości nabytego lub wytworzonego środka trwałego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podatnik ma obowiązek: odpowiednio zmniejszyć wartość początkową środka trwałego w zależności od przyczyny utraty wartości (uszkodzenie czasowe lub trwałe, zmiana przeznaczenia, brak możliwości naprawy czy odtworzenia niektórych funkcji, inne), dokonywać miesięcznych odpisów amortyzacyjnych o zmniejszonej wysokości. Uwaga na minimalny roczny limit kwoty wydatków warunkujący wystąpienie ulepszenie Uwzględniając art. 22g ust. 17 ustawy o PIT należy podkreślić, iż środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy: suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza zł oraz wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji. Zmiana wartości początkowej środka trwałego a korekta odpisów amortyzacyjnych Uwzględniając wcześniej wymienione podstawowe zasady amortyzacji, zmiana wartości początkowej środka trwałego wiąże się bezpośrednio ze: zmianą wysokości odpisów amortyzacyjnych, skróceniem albo wydłużeniem okresu amortyzacji, korektą odpisów amortyzacyjnych, innymi przypadkami. Oprócz tego zmianie ulegnie wysokość zaliczek na podatek dochodowy za okresy zmian odpisów amortyzacyjnych. Dlatego warto prześledzić kilka praktycznych przypadków obrazujących w jakich okolicznościach mogą wystąpić omawiane zasadą korekty kosztów zgodnie z art 22 ust. 7c ustawy o PIT jest to, że jeżeli pomyłka nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub oczywistą omyłką, wówczas korekty kosztu uzyskania przychodów, w tym odpisu amortyzacyjnego dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie kosztów uzyskania przychodów poniesionych w okresie rozliczeniowym, w którym została otrzymana faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty. Jeżeli podatnik w okresie korekty nie dysponuje kosztami lub ma ich niewystarczającą wysokość, wówczas jest on zobowiązany zwiększyć za dany okres sumę przychodów. Korekty kosztów uzyskania przychodów nie stosuje się jeżeli korekta ta dotyczy: kosztu związanego z zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu, cen transferowych. Ponadto korekty kosztów w postaci ich zmniejszenia lub zwiększenia podatnik dokonuje w ostatnim okresie rozliczeniowym przed likwidacją pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, zmianą formy opodatkowania lub zmianą zasad ustalania dochodu w odniesieniu do działów specjalnych produkcji rolnej jeżeli dana korekta nastąpiła po: likwidacji pozarolniczej działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej, zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania, zmianie zasad ustalania dochodu w odniesieniu do działów specjalnych produkcji rolnej. Końcowo należy też zaznaczyć, że powyższej korekty kosztów stosuje się również w odniesieniu do korekty wartości rynkowej składnika majątku, wynikającej z decyzji organu podatkowego. Następuje to w wypadku, gdy organ podatkowy stwierdzi, że wartość składnika majątku określona przez podatnika odbiega od wysokości przyjętej dla celów opodatkowania podatkiem równoważnym do podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków, ustalonej przez jedno z państw wspólnoty UE, z którego terytorium składnik ten został przeniesiony do Polski. bliżejUlepszenie środka trwałego – zasady amortyzacji Wydatki poniesione na ulepszenie, nie mogą być bezpośrednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, lecz powiększają wartość początkową środka trwałego. Od tak powstałej nowej wartości początkowej dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, wykorzystując poprzednio stosowaną metodę i stawkę amortyzacyjną Przedsiębiorcy często dokonują ulepszenia posiadanych środków trwałych. Wydatki poniesione na ulepszenie, nie mogą być bezpośrednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, lecz powiększają wartość początkową środka trwałego. Od tak powstałej nowej wartości początkowej dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, wykorzystując poprzednio stosowaną metodę i stawkę amortyzacyjną. Ulepszenie dotyczy wyłącznie środków trwałych – wartości niematerialnych i prawnych nie da się ulepszyć w sensie podatkowym. Ulepszenie środka trwałego Jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie. Mieszczą się w niej także wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 3500 zł. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek wprowadzono do ewidencji, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową (art. 22h ust. 1 pkt 1 updof). Ponadto zgodnie z art. 22h ust. 2 updof podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji i wybraną metodę stosują do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Amortyzacja tego samego środka trwałego nie może być w przypadku ulepszenia niejako od nowa rozpoczynana, lecz w kontekście art. 22g ust. 17 updof jego amortyzacja jest kontynuowana do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Przedsiębiorcy, często zadają pytanie od kiedy i w jaki sposób dokonywać odpisów umorzeniowych od ulepszonych środków trwałych amortyzowanych metodą liniową i metodą degresywną. Ulepszenie środka trwałego amortyzowanego metodą liniową W przypadku ulepszenia środka trwałego, który amortyzowany jest metodą liniową, odpisów amortyzacyjnych od „nowej” wartości początkowej dokonuje się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały został ulepszony. Przykład W lutym 2010 r. podatnik nabył i przekazał do używania środek trwały za wartość netto 60 000 zł. Od marca 2010 rozpoczął jego amortyzację metodą liniową. W lipcu 2010 ulepszył dany środek trwały na wartość 15 000 zł. Wartość ulepszenia powiększa wartość początkową środka trwałego, a odpisy od większej wartości będą dokonywane od sierpnia 2010. Ulepszenie środka trwałego amortyzowanego metodą degresywną Przy metodzie degresywnej sytuacja jest bardziej skomplikowana. Zgodnie z art. 22k ust. 1 updof, odpisów amortyzacyjnych można dokonywać od wartości początkowej maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji oraz środków transportu, z wyłączeniem samochodów osobowych, w pierwszym podatkowym roku ich używania przy zastosowaniu stawek podanych w Wykazie stawek amortyzacyjnych podwyższonych o współczynnik nie wyższy niż 2,0 (a w niektórych sytuacjach nawet o 3,0), a w następnych latach podatkowych od ich wartości początkowej pomniejszonej o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne, ustalonej na początek kolejnych lat ich używania. Począwszy od roku podatkowego, w którym tak określona roczna kwota amortyzacji miałaby być niższa od rocznej kwoty amortyzacji obliczonej przy zastosowaniu metody liniowej, podatnicy dokonują dalszych odpisów amortyzacyjnych zgodnie z metodą liniową. A więc podsumowując, przy metodzie degresywnej amortyzacji, w pierwszym roku odpisów dokonuje się od wartości początkowej danego środka trwałego, natomiast w latach następnych wartość, od której dokonuje się odpisów jest ustalana na początku każdego roku podatkowego. Nie może ona ulec zmianie w trakcie roku. Wynika z tego zasada, że jedynie w pierwszym roku amortyzacji wartość początkowa może zostać zmieniona wskutek ulepszenia od miesiąca następującego po tym, w którym ulepszono środek trwały (przykład 1). Natomiast w przypadku ulepszeń w latach następnych, wartość początkową zwiększa się dopiero na początku następnego roku podatkowego (przykład 2). W sytuacji, gdy w kolejnym roku odpis ustalony na podstawie metody degresywnej jest niższy od odpisu ustalonego metodą liniową, to od początku tego roku stosuje się metodę amortyzacji liniową i w związku z tym, obowiązujące zasady odnośnie ulepszenia środka trwałego są takie same jak przy metodzie liniowej (czyli wartość początkową ulepszonego środka trwałego można zwiększyć o dokonane nakłady na ulepszenie, w miesiącu następującym po dokonaniu ulepszenia – przykład 3). Przykład 1 W lutym 2010 r. podatnik nabył i przekazał do używania środek trwały za wartość netto 60 000 zł. Od marca 2010 rozpoczął jego amortyzację metodą degresywną. W lipcu 2010 ulepszył dany środek trwały na wartość 15 000 zł. Wartość ulepszenia powiększa wartość początkową środka trwałego, a odpisy od większej wartości będą dokonywane od sierpnia 2010 (ponieważ ulepszenie miało miejsce w roku oddania środka trwałego do używania). Przykład 2 W maju 2008 r. podatnik nabył i przekazał do używania środek trwały za wartość netto 60 000 zł, Od czerwca 2008 r. rozpoczął jego amortyzację metodą degresywną. W lutym 2009 r. podatnik dokonał ulepszenia tego środka trwałego na wartość 15 000 zł. Ponieważ ulepszenie miało miejsce w drugim roku amortyzacji degresywnej, to wartość początkowa środka trwałego zostanie zwiększona dopiero od początku 2010 roku, i od tego momentu odpisy amortyzacyjne będą dokonywane od nowej wartości. Przykład 3 W kwietniu 2007 roku podatnik nabył i przekazał do używania środek trwały za 60 000 zł netto, który amortyzował metodą degresywną od maja 2007 r. W 2010 roku odpis amortyzacyjny wg metody degresywnej był niższy od odpisu amortyzacyjnego liczonego metodą liniową, a więc od tego roku środek trwały był amortyzowany metodą liniową. W styczniu 2010 r. podatnik dokonał ulepszenia środka trwałego na wartość 15 000 zł netto. Ponieważ w 2010 r. środek trwały jest już amortyzowany metodą liniową, to odpisy od wartości początkowej powiększonej o nakłady na ulepszenie będą dokonywane od miesiąca lutego 2010 r. Ulepszenie środka trwałego zamortyzowanego jednorazowo W sytuacji, gdy ulepszenie dotyczy środka trwałego, od którego dokonano jednorazowego odpisu amortyzacyjnego i w tym samym roku dokonano jego ulepszenia, to podatnik ma prawo dokonać jednorazowego odpisu od tego ulepszenia, ale do wysokości limitu dotyczącego amortyzacji jednorazowej na dany rok. Jeżeli natomiast ulepszenie środka trwałego nastąpiłoby w roku następnym, to wówczas nie można zastosować metody jednorazowego odpisu, trzeba wtedy wybrać metodę liniową. Ulepszenie zamortyzowanego Środka Trwałego W przypadku środka trwałego już zamortyzowanego, jego ulepszenie spowoduje rozpoczęcie stosowania metody amortyzacji, zgodnie z którą zakończono amortyzację tego środka. Tak więc zarówno przy środku trwałym amortyzowanym metodą liniową jak i degresywną, amortyzacja kończy się metodą liniową. Zatem, obowiązujące zasady odnośnie ulepszenia zamortyzowanego środka trwałego są takie same jak przy metodzie liniowej (czyli wartość początkową ulepszonego środka trwałego można zwiększyć o dokonane nakłady na ulepszenie, w miesiącu następującym po dokonaniu ulepszenia). Przykład W ewidencji środków trwałych wykazany jest zamortyzowany środek trwały o wartości początkowej 100 000 zł, który amortyzowany był wg metody degresywnej, a w końcowym okresie amortyzacji – według metody liniowej. Obecnie dokonano ulepszenia środka trwałego o wartości 5 000 zł, a więc wartość początkowa została zwiększona i wynosi 100 000 zł + 5000 zł = 105 000 zł. Ze względu na fakt iż amortyzacja zakończyła się metodą liniową, to zwiększona wartość początkowa również będzie amortyzowana metodą liniową od miesiąca następującego po ulepszeniu. Załóżmy, że stawka amortyzacyjna przy danym środku trwałym to 20% Roczna wysokość odpisów wynosiłaby: 105 000 zł × 20% = 21 000 zł. Miesięczne odpisy: 21 000 zł : 12 = = 1750 zł, a zatem dokonane wydatki na ulepszenie tego środka trwałego w kwocie 5000 zł zostaną w tym przypadku zaliczone do kosztów już po trzech miesiącach amortyzacji: Odpis za pierwszy miesiąc wyniesie 1750 zł, za drugi również 1750 zł, a za trzeci 1500 zł. Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami. Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu Może te tematy też Cię zaciekawią Przedsiębiorca nabywający środek trwały zobowiązany jest do sklasyfikowania składnika majątku i ustalenia wartości początkowej środka trwałego. Zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprawne ustalenie wartości początkowej środka trwałego uzależnione jest od wielu czynników, które mają wpływ na odpisy amortyzacyjne obniżające dochód firmy. Do środków trwałych zaliczamy budynki, urządzenia, maszyny, środki transportu, jak również inne przedmioty. Środki trwałe są to rzeczowe składniki majątku przeznaczone na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej, które są kompletne i zdatne do użytku, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok oraz wartości początkowej powyżej zł. Nie ma jednak przeciwwskazań, aby w ewidencji środków trwałych ujmować również te przedmioty, które opiewają na kwotę mniejszą niż zł oraz przewidywanym okresie użytkowania powyżej roku. W takiej sytuacji można od takiego zakupu dokonać odpisu amortyzacyjnego jednorazowego bądź według obowiązujących metod amortyzacji. Jednorazowa amortyzacja ma charakter dobrowolny. Przedsiębiorca może, ale nie musi z niej skorzystać. Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22g ustawy o PIT, uważa się: w razie odpłatnego nabycia – cenę ich nabycia, a jeżeli były używane przez podatnika przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i nie były wcześniej amortyzowane – cenę ich nabycia, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej, w razie częściowo odpłatnego nabycia – cenę ich nabycia powiększoną o wartość przychodu (określonego w art. 11 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), w razie wytworzenia we własnym zakresie – koszt wytworzenia, w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób – wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości. Za cenę nabycia zgodnie z art. 22g ust. 3 ustawy o PIT, uważa się kwotę należną zbywcy powiększoną o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania, a w szczególności: koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji – pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego, albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony, albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, obejmującą cło i akcyzę – w przypadku importu, skorygowaną o różnice kursowe – naliczone do dnia przekazania do używania środka trwałego (art. 22g ust. 5 ustawy o PIT). Jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części, nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n, wartość początkową tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia (art. 22g ust. 8 ustawy PIT). Za koszt wytworzenia zgodnie z art. 22g ust. 4 ustawy o PIT, uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi, inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych. Do kosztu wytworzenia nie zalicza się wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania. Powyższe zasady mają również zastosowanie przy ustalaniu wartości początkowej środka trwałego w postaci inwestycji w obcym środku trwałym, dla której wartość ustalana jest według nabycia albo kosztu wytworzenia (art. 22g ust. 7 ustawy PIT). Przykład 1. Podatnik wynajął lokal biurowy i dokonał adaptacji tego lokalu na potrzeby działalności gospodarczej. W ramach tej adaptacji postawił ścianki działowe oraz nową instalację elektryczną. Poniesione wydatki w wysokości zł, zostały zakwalifikowane, jako inwestycja w obcym środku trwałym. Wartość początkowa tego środka trwałego wynosi zł. Wycena składnika majątku stanowiącego współwłasność podatnika ustalana jest w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku. Zasada ta nie dotyczy małżonków, którzy mają wspólność majątkową i wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie (art. 22g ust. 11 ustawy o pdof). W przypadku samochodów osobowych istnieją pewne ograniczenia w ujmowaniu odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o pdof, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 150 000 zł (225 000 zł w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych) Do końca 2018 roku, wartość limitu wynosiła 20 000 euro. Przykład 2. Podatnik zwolniony z VAT zakupił od firmy “ABA” na podstawie faktury VAT maszynę produkcyjną: wartość netto – zł, podatek VAT 23 % – zł, wartość brutto – zł, Podłączenie maszyny produkcyjnej (od strony technicznej, aby była sprawna i zdatna do użytku) dokonała firma montażowa “DAD”, zdarzenie zostało udokumentowane fakturą VAT: wartość netto – zł, podatek VAT 23 % – 345 zł, wartość brutto – zł W związku z tym, że podatnik jest podmiotowo zwolniony z VAT, to nie ma prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupu oraz montażu. W takiej sytuacji podstawą do wyceny wartości początkowej jest wartość brutto z obu faktur. Wartość początkowa maszyny produkcyjnej: zł + zł = zł Przykład 3. Podatnik w czasie trwania wspólnoty majątkowej, zakupił jako osoba fizyczna pojazd na umowę kupna-sprzedaży o wartości zł. Następnie pojazd został przekazany do majątku firmy podatnika – jako pojazd firmowy. Pojazd zostaje ujęty w ewidencji środków trwałych i poddany amortyzacji od wartości początkowej na podstawie dokumentu zakupu. Dowodem zakupu jest umowa kupna-sprzedaży o wartości zł. Wartość początkowa środka trwałego: zł Przykład 4. Podatnik nabył w drodze darowizny urządzenie, które będzie wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej. Urządzenie zostanie wprowadzona do ewidencji środków trwałych na podstawie umowy darowizny, na której jest podana wartość środka trwałego zł. Wartość początkowa środka trwałego to: zł. Jeśli w umowie darowizny nie byłoby ustalonej wartości darowanego urządzenia, wówczas należałoby opierać się na danych technicznych środka trwałego i dokonać wyceny urządzenia na podstawie tych informacji. Przykład 5. Podatnik zakupił r. nieruchomość (lokal, w którym będzie prowadził działalność gospodarczą) na podstawie aktu notarialnego o wartości zł. Opłata notarialna wyniosła 500 zł i została poniesiona w Przed zakupem r. została podpisana umowa kredytowa na zakup nieruchomości. Kosztem tego kredytu są odsetki oraz prowizja od zaciągniętego kredytu. Odsetki w kwocie 300 zł zostały zapłacone r., natomiast prowizja w kwocie 120 zł została zapłacona Do wartości początkowej środka trwałego zaliczamy wydatki poniesienie do momentu wprowadzenia lokalu do ewidencji środków trwałych. Lokal zdatny do użytkowania będzie wprowadzony w dacie zakupu r., tylko w 50% do działalności gospodarczej. W takiej sytuacji w ewidencji środków trwałych może być ujęta tylko połowa wartości nabytej nieruchomości. Z uwagi na fakt przekazania połowy nieruchomości do prowadzonej działalności, podatnik przy ustalaniu wartości początkowej środka trwałego, ma prawo zaliczyć tylko 50% wydatków poniesionych do czasu oddania środka trwałego do użytkowania. Wartość początkowa środka trwałego lokalu wykorzystywanego w 50% w działalności: + 250 zł + 150 zł = zł Zapłacona prowizja od kredytu oraz wszystkie inne wydatki poniesione po przyjęciu środka trwałego do użytkowania będą stanowiły koszt prowadzenia firmy w takiej części, w jakiej nieruchomość jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej, czyli w 50%. Zapłacona prowizja w dniu r. będzie stanowiła koszt prowadzenia firmy tylko w 50% wartości prowizji (120 zł x 50% = 60 zł). Wartość prowizji, która może być zaliczona w koszty to 60 zł. Po wprowadzeniu środka trwałego do majątku firmy odsetki od kredytu zaciągniętego na zakupioną nieruchomość będą stanowiły koszt podatkowy tylko w 50%. Odsetki od kredytu księgowane w dacie zapłaty są w zakładce Wydatki ➡ Dodaj wydatek ➡ Odsetki od kredytu. Przykład 6. Podatnik zakupił maszynę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w dniu r. za kwotę Euro, która została opłacona w dniu r. (kurs 4,2590 z dnia Maszyna została przyjęta na stan środków trwałych jako zdatna do użytkowania w dniu Ustalając wartość początkową zakupionej maszyny, podatnik zobowiązany jest do przeliczenia wartości kosztu na złote, po średnim kursie NBP z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury, który wyniósł 4,2715 ( z dnia Wartość maszyny po przeliczeniu na zł: euro x 4,2715 = zł Na dzień oddania środka trwałego do używania obliczamy różnice kursowe między średnim kursem z dnia poprzedzającego dzień wystawienia dokumentu a średnim kursem NBP z dnia poprzedzającego dzień dokonania zapłaty. R = W – Z gdzie R stanowić będzie różnicę kursową, W – wartość towaru albo usługi, których transakcja dotyczy, natomiast Z – zapłatę. R = zł – zł = 12,50 zł Po przeliczeniu wartości zakupionej maszyny na złote, dokonujemy korekty o różnice kursowe – naliczone do dnia przekazania środka trwałego do użytkowania. Jeżeli przy wyliczaniu różnic kursowych powstanie ujemna różnica kursowa, to zwiększy cenę nabycia środka trwałego. Natomiast, jeżeli pojawi się naliczona dodatnia różnica kursowa, to zmniejsza cenę nabycia środka trwałego. Wartość początkowa środka trwałego na dzień przekazania do użytkowania wynosi: zł -12,50 zł = zł Przykład 7. Podatnik, który jest płatnikiem VAT dokonał nabycia licencji na fakturę VAT o wartości netto zł + 23% VAT. Firma sprzedająca licencję przeprowadziła dodatkowe testy i zainstalowała program. Koszt usługi wyniósł netto 450 zł + 23% VAT. Wartość początkowa środka trwałego (wartości niematerialnej i prawnej), to: zł + 450 zł= zł Przykład 8. Podatnik podpisał umowę z firmą produkcyjną na modernizację grafiki opakowań produkcyjnych w 3D. Wartość wykonanego projektu wyniosła zł. Firma wykonująca projekty przekazała prawa autorskie do wykonanego przez nich projektu za kwotę: zł. Wartość początkowa wartości niematerialnej i prawnej (w tym praw autorskich do projektu) wynosi: zł + zł = zł Przykład 9. W 2011 roku podatnik dokonał likwidacji działalności gospodarczej, w której wykorzystywał maszynę krawiecką, jako środek trwały. Maszyna nie została całkowicie zamortyzowana w prowadzonej działalności gospodarczej. Po upływie 2 lat podatnik ponownie rozpoczyna działalność gospodarczą, w której chce na nowo zaliczyć maszynę krawiecką, jako środek trwały. Zgodnie z art. 22g ust. 13 pkt 1 ustawy o pdof, podjęcie działalności przez podmiot po przerwie trwającej nie dłużej niż 3 lata, skutkuje tym, że podatnik ustala odpisy amortyzacyjne z uwzględnieniem dotychczas dokonanych odpisów oraz kontynuuje metodę amortyzacji przyjętą w poprzedniej działalności gospodarczej. Wartość początkowa środka trwałego w nowo otwartej działalności gospodarczej i kwota odpisów pozostała do amortyzacji: zł – zł(dotychczasowe odpisy) = zł Przykład 10. Czynny podatnik VAT zakupił w ramach prowadzonej działalności garaż na fakturę VAT, który zostanie wprowadzony do ewidencji środków trwałych i poddany amortyzacji. wartość netto – zł podatek VAT 23% – 6 900 zł wartość brutto – zł Z racji tego, że w zakupionym garażu będzie parkowany pojazd osobowy wykorzystywany do celów mieszanych (zarówno służbowo, jak i prywatnie), podatnik ma prawo do odliczenia tylko 50% VAT z faktury zakupu. Pozostała nieodliczona część podnosi wartość początkową środka trwałego. Wartość początkowa garażu dla pojazdu osobowego wykorzystywanego mieszanie: zł + zł (50% VAT) = zł Takie jest stanowisko Krajowej Informacji Skarbowej, natomiast podatnik może również wystąpić o interpretację indywidualną w przypadku wątpliwości: Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podatkowej W przypadku, gdy podatnik zaplanował zakup garażu w celu przechowywania pojazdu ciężarowego, od którego ma prawo do odliczenia 100% VAT, niewątpliwie będzie miał prawo do odliczenia całości VAT naliczony z faktury zakupu. Wartość początkowa garażu z przeznaczeniem dla pojazdu ciężarowego: zł. Przeszacowanie środków trwałych może obejmować zwiększanie, zmniejszanie lub ogólne korekty wartości. W przypadku zwiększenia wartości środka trwałego, wiersz dziennika wraz z wyższą kwotą, zwiększeniem wartości, zostanie zaksięgowany w księdze amortyzacji. Nowa kwota zostanie zarejestrowana jako zwiększenie wartości zgodnie z ustawieniami księgowania środków trwałych. Jeśli wartość środka trwałego zostanie zmniejszona, wiersz dziennika wraz z niższą kwotą, zmniejszeniem wartości, zostanie zaksięgowany w księdze amortyzacji. Nowa kwota zostanie zarejestrowana jako zmniejszenie wartości zgodnie z ustawieniami księgowania środków trwałych. Funkcji indeksacji używa się do korygowania wielu wartości środków trwałych, na przykład w związku z ogólną zmianą cen. Zadanie wsadowe Indeksowanie środków trwałych uruchamia się w celu zmiany kwot, takich jak kwoty zmniejszenia lub zwiększenia wartości. Aby zaksięgować zwiększenie wartości z dziennika K/G środka trwałego Wybierz ikonę , wprowadź Dzienniki ŚT K/G, a następnie wybierz powiązane łącze. Utwórz początkowy wiersz dziennika i wypełnij odpowiednio pola. W polu Typ księgowania ŚT, wybierz opcję Przeszacowanie. Wybierz akcję Wstaw konto przeciwst. ŚT. Tworzony jest wtedy drugi wiersz dziennika konta przeciwstawnego, jakie jest skonfigurowane dla księgowania zwiększenia wartości. Uwaga Krok 4 działa tylko w sytuacji, gdy wprowadzono następujące ustawienia: Na stronie Kartoteka gr. księgowej ŚT dla grupy księgowej środka trwałego, pole Konto zwiększenia zawiera konto debet K/G, a pole Konto przeciwst. zwiększenia zawiera konto księgi głównej, na którym mają być zaksięgowane zapisy przeciwstawne dla zwiększenia wartości. Dodatkowe informacje zamieszczono w Aby skonfigurować grupy księgowe środków trwałych. Wybierz akcję Księguj. Aby zaksięgować zmniejszenie wartości z poziomu dziennika K/G środka trwałego Wybierz ikonę , wprowadź Dzienniki ŚT K/G, a następnie wybierz powiązane łącze. Utwórz początkowy wiersz dziennika i wypełnij pola, w razie potrzeby. W polu Typ księgowania ŚT, wybierz opcję Zmniejszenie wart.. Wybierz akcję Wstaw konto przeciwst. ŚT. Tworzony jest wtedy drugi wiersz dziennika dla konta przeciwstawnego, jakie jest skonfigurowane dla księgowania zmniejszenia wartości. Uwaga Krok 4 działa tylko w sytuacji, gdy wprowadzono następujące ustawienia: Na stronie Kartoteka gr. księgowej ŚT dla grupy księgowej środka trwałego, pole Konto zmniejszenia wart. zawiera konto kredyt K/G, a pole Konto wydatku zmniejszenia zawiera konto debet, na którym mają być zaksięgowane zapisy przeciwstawne dla zmniejszeń wartości. Dodatkowe informacje zamieszczono w Aby skonfigurować grupy księgowe środków trwałych. Wybierz akcję Księguj. Aby wykonać ogólne przeszacowanie środków trwałych Funkcji indeksacji używa się do korygowania wielu wartości środków trwałych, na przykład w związku z ogólną zmianą cen. Zadanie wsadowe Indeksowanie środków trwałych uruchamia się w celu zmiany kwot, takich jak kwoty zmniejszenia lub zwiększenia wartości. Pole Dozwolona indeksacja na stronie Księga amortyzacji musi być zaznaczone. Wybierz ikonę , wprowadź Indeksowanie środków trwałych, a następnie wybierz powiązane łącze. Wypełnij odpowiednio pola. Wybierz przycisk OK. Wiersze przeszacowania tworzy się zgodnie z ustawieniami wprowadzonymi w kroku 2. Wiersze tworzy się w dzienniku środka trwałego lub dzienniku K/G środka trwałego w zależności od ustawień szablonu i zadania wsadowego na stronie Ustawienia dziennika ŚT. Dodatkowe informacje zamieszczono w artykule Konfigurowanie ogólnych informacji dotyczących środków trwałych. Wybierz ikonę , wprowadź Dzienniki ŚT K/G, a następnie wybierz powiązane łącze. Wybierz dziennik oraz środki trwałe, które mają być przeszacowane, a następnie wybierz akcję Zapisy księgi. Sprawdź utworzone zapisy, a następnie zaksięguj dziennik poprzez wybranie akcji Księguj. Porada Jeśli współczynniki indeksowania ustawiono wyłącznie dla celów symulacji, istnieje możliwość utworzenia oddzielnej księgi amortyzacji do ich przechowywania. W takim przypadku zapisy nie mają wpływu na ustawienia ksiąg amortyzacji. Aby zaksięgować dodatkowe koszty nabycia Księgowanie dodatkowego kosztu nabycia odbywa się w ten sam sposób co księgowanie pierwotnego kosztu nabycia: z poziomu faktury zakupu lub dziennika środka trwałego. Dodatkowe informacje zamieszczono w artykule Nabycie środków trwałych. Jeśli amortyzacja środka trwałego została już obliczona, należy zaznaczyć pole wyboru Amort. kosztu nabycia, aby dodatkowy koszt nabycia pomniejszyć o amortyzowaną wartość odzyskaną proporcjonalnie do kwoty, o którą amortyzowano poprzednio nabyty środek trwały. Dzięki temu, okres amortyzacji nie zostanie zmieniony. Wartość procentową amortyzacji oblicza się w następujący sposób: P = (całkowita amortyzacja x 100) / podstawa amortyzacji Kwota amortyzacji = (P/100) x (dodatkowy koszt nabycia - wartość odzyskana) Pamiętaj, aby zaznaczyć Amort. do daty księgowania ŚT na fakturze, w dzienniku K/G środka trwałego lub w wierszach dziennika środka trwałego w celu zapewnienia, że amortyzacja jest obliczana od ostatniej daty księgowania środka trwałego do daty księgowania dodatkowego kosztu nabycia. Przykład - księgowanie dodatkowych kosztów nabycia Maszyna została zakupiona 1 sierpnia 2000 roku. Jej koszt nabycia wynosił 4 800. Jako metodę amortyzacji wybrano metodę liniową na okres czterech lat. W dniu 31 sierpnia, 2000 roku, uruchomiono zadanie wsadowe Oblicz amortyzację. Amortyzację oblicza się zgodnie z poniższą formułą: wartość księgowa x liczba dni amortyzacji / łączna liczba dni amortyzacji = 4 800 x 30 / 1 440 = 100 15 września 2000 roku, zaksięgowano fakturę obejmującą malowanie maszyny. Kwota faktury wynosiła 480. Jeśli przed zaksięgowaniem faktury zaznaczono pole wyboru Amort. do daty księgowania ŚT, obliczenie wygląda następująco: 15 dni amortyzacji (od do oblicza się następująco: wartość księgowa x liczba dni amortyzacji / pozostała liczba dni amortyzacji = (4 800 - 100) x 15 / 1 410 = 50 Jeśli przed zaksięgowaniem faktury zaznaczono pole wyboru Amort. kosztu nabycia, obliczenie wygląda następująco: Dodatkowy koszt nabycia jest amortyzowany zgodnie z formułą: ((150 x 100) / 4 800) / 100 x 480 = 15 Podstawa amortyzacji wynosi teraz 5 280 = (4 800 + 480), a umorzenie 165 = (100 + 50 + 15), co odpowiada 45 dniom amortyzacji całkowitego kosztu nabycia. Oznacza to, że środek trwały zostanie całkowicie zamortyzowany w szacowanym okresie czterech lat. Jeśli zadanie wsadowe Oblicz amortyzację zostanie uruchomione 30 września, 2000 roku, obliczenie będzie wyglądać następująco: Pozostały okres podlegający amortyzacji wynosi 3 lata, 10 miesięcy i 15 dni = 1 395 dni Wartość księgowa wynosi (5 280 - 165) = 5 115 Kwota amortyzacji za wrzesień 2 000: 5115 x 15 / 1395 = 5500 Całkowita amortyzacja = 165 + 55 = 220 W sytuacji, gdy pole wyboru Amort. do daty księgowania ŚT jest niezaznaczone w amortyzacji zostanie pominięte 15 dni, ponieważ w zadaniu wsadowym Oblicz amortyzację uruchomionym 30 września 2000 roku, w obliczaniu amortyzacji zostanie uwzględniony okres od 15 do 30 września, 2000 roku. Oznacza to, że jeśli zadanie wsadowe Oblicz amortyzację zostanie uruchomione 30 września, 2000 roku, obliczenie będzie wyglądało następująco: Pozostałe 3 lata, 10 miesięcy i 15 dni = 1 395 dni Wartość księgowa wynosi (4 800 + 480 - 100 - 15) = 5 165 Kwota amortyzacji za wrzesień 2 000: 5165 x 15 / 1395 = 55,54 Całkowita amortyzacja = 100 + 15 + 55,54 = 170,54 Zobacz też Środki trwałe Konfigurowanie środków trwałych Finanse Przygotowywanie do prowadzenia działalności Praca z Business Central Kiedy następuje zmiana bilansowej wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych? Właściwie każda jednostka posiada w swoim majątku środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne. Wycenia je, dokonuje odpisów amortyzacyjnych, ulepsza. Jeśli jednak pojawi się duże prawdopodobieństwo, że te składniki aktywów nie przyniosą w znacznej części lub w całości przewidzianych korzyści ekonomicznych - uzasadnione jest dokonanie odpisu aktualizującego wynikającej z ksiąg rachunkowych wartości tych składników aktywów do ceny sprzedaży netto. W przypadku jej braku - do ustalonej w inny sposób wartości godziwej. Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, lub według wartości przeszacowanej (po aktualizacji wyceny środków trwałych), pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także z tytułu trwałej utraty wartości. A zatem, ustalona wartość księgowa środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (przed przyjęciem ich do użytku) ulega zmianie w wyniku: - pomniejszenia o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, - trwałej utraty wartości, - przeszacowania (aktualizacji wyceny środków trwałych). Wartość początkową, stanowiącą cenę nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego, powiększają także koszty jego ulepszenia, polegającego na: - przebudowie, - rozbudowie, - modernizacji lub rekonstrukcji, powodującego, że wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia przewyższa posiadaną przy przyjęciu do używania wartość użytkową, mierzoną okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonego środka trwałego, kosztami eksploatacji lub innymi miarami. Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych Wartość środków trwałych (z wyjątkiem gruntów niesłużących wydobyciu kopalin metodą odkrywkową) zmniejszają odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe dokonywane w celu uwzględnienia utraty ich wartości na skutek używania lub upływu czasu (art. 31 ust. 2 Odpisów amortyzacyjnych środków trwałych można dokonywać w równych ratach co miesiąc, albo w równych ratach co kwartał, albo jednorazowo na koniec roku podatkowego - z tym że suma odpisów amortyzacyjnych dla środków trwałych wprowadzonych do ewidencji w ciągu roku ustalana jest w proporcji do okresu używania w danym roku (art. 16h ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Naliczanie amortyzacji środków trwałych rozpoczyna się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały przyjęto do używania, do końca miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór. Odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych dokonuje się drogą systematycznego, planowego rozłożenia na raty ich wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Okresy (stawki) amortyzacji i metody amortyzacji Okres lub stawkę oraz metodę amortyzacji ustalamy na dzień przyjęcia środka trwałego do używania. Ustalone okresy i stawki amortyzacyjne powinny być weryfikowane. Odpisy - przy zastosowaniu nowej stawki, ustalonej w wyniku weryfikacji - stosuje się od początku następnego roku obrotowego, w którym dokonano weryfikacji. Wybraną metodę amortyzacji stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Przy ustalaniu zasad amortyzacji obowiązujących w jednostce można przyjąć jedno z dwóch podanych poniżej rozwiązań: 1. Rozwiązanie I Naliczanie odpisów amortyzacyjnych do celów bilansowych na poziomie odpisów amortyzacyjnych koniecznych do ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Ustala się, że maksymalne okresy i stawki amortyzacyjne środków trwałych (z wyjątkiem gruntów) nie mogą przekroczyć poziomu stawek zamieszczonych w załączniku do Wymienia się grupy lub rodzaje środków trwałych, do których stosuje się: - metodę liniową, - metodę degresywną, - metodę podwyższonych współczynników, - metodę obniżonych stawek zgodnie z art. 16i ust. 5 - metodę indywidualnego ustalenia stawek. Metodę jednorazowego odpisu amortyzacyjnego stosuje się do środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 3500 zł w miesiącu wprowadzenia środka trwałego do użytkowania lub od następnego miesiąca po miesiącu wprowadzenia środka trwałego do użytkowania. Podatnicy - w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność - oraz mali podatnicy mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 000 euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych (art. 16k ust. 7 2. Rozwiązanie II Naliczanie odpisów amortyzacyjnych odrębnie do celów bilansowych i do celów ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Przy ustalaniu okresu amortyzacji i rocznej stawki amortyzacyjnej do celów bilansowych uwzględnia się okres ekonomicznej użyteczności środka trwałego, na którego określenie wpływają w szczególności: - liczba zmian, na których pracuje środek trwały, - tempo postępu techniczno-ekonomicznego, - wydajność środka trwałego mierzona liczbą godzin jego pracy lub liczbą wytworzonych produktów albo innym właściwym miernikiem, - prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego, - przewidywana przy likwidacji cena sprzedaży netto istotnej pozostałości środka trwałego. Do wyliczenia odpisów amortyzacyjnych środków trwałych, stanowiących koszty uzyskania przychodu, ustala się okresy i stawki amortyzacyjne na poziomie przewidzianym w ustawie o podatku dochodowym. Należy zaakcentować fakt, że dokonywanie odpisów amortyzacyjnych środków trwałych stanowi obowiązek, a nie prawo, ponieważ ustawa o rachunkowości zobowiązuje do uwzględnienia w wyniku finansowym - bez względu na jego wysokość - skutków zmniejszenia wartości użytkowej lub handlowej składników aktywów, w tym również za pomocą odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych. Ważnym zagadnieniem przy naliczaniu amortyzacji środków trwałych, na które powinno się zwrócić szczególną uwagę, jest prawidłowa klasyfikacja środków trwałych. Błędy popełnione w nadaniu symbolu KŚT przyjmowanego do użytkowania środka trwałego mogą powodować niewłaściwe naliczenie amortyzacji. Cytowane powyżej przepisy ustawy o rachunkowości, dotyczące dokonywania odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od wartości początkowej środków trwałych, stosuje się również do naliczania amortyzacji i umorzenia wartości niematerialnych i prawnych. Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych Jeśli istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowane przez jednostkę składniki aktywów (w tym środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych) nie przyniosą w przyszłości w znacznej części lub w całości przewidzianych korzyści ekonomicznych, mamy do czynienia z trwałą utratą ich wartości. Uzasadnia to dokonanie odpisu aktualizującego wynikającej z ksiąg rachunkowych wartości tych składników aktywów do ceny sprzedaży netto. A w przypadku jej braku - do ustalonej w inny sposób wartości godziwej. W sytuacji zmiany technologii produkcji, przeznaczenia do likwidacji, wycofania z używania lub z innych przyczyn powodujących trwałą utratę wartości środka trwałego jednostka zalicza w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych odpowiedni odpis aktualizujący jego wartość. Odpisy dotyczące środków trwałych, których wycena została zaktualizowana na podstawie odrębnych przepisów, zmniejszają odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny różnice spowodowane aktualizacją wyceny. Ewentualną nadwyżkę odpisu nad różnicami z aktualizacji wyceny zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (w tym również z tytułu trwałej utraty wartości), równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa wartość danego składnika aktywów i podlega zaliczeniu do pozostałych przychodów operacyjnych. Przykład Jednostka dokonała na dzień 31 grudnia 2007 r. odpisu aktualizującego wartość środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wynikającą z ksiąg rachunkowych do ceny sprzedaży netto (w związku z zagrożeniem kontynuacji działalności jednostki). W kwietniu 2008 r. ustała przyczyna, dla której dokonano odpisu aktualizującego - środki trwałe zostały przyjęte do użytku. Wartość jednego środka trwałego była uprzednio aktualizowana (zwiększana). Operacje gospodarcze: 1. Odpis aktualizujący wartość środków trwałych w związku z trwałą utratą wartości 76 000 zł Wn konto 762 „Pozostałe koszty operacyjne” Ma konto 040 „Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych” 2. Zapis korygujący odpis aktualizujący wartość środków trwałych 76 000 zł Wn konto 040 „Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych” Ma konto 761 „Pozostałe przychody operacyjne” 3. Odpis aktualizujący wartość środka trwałego, w przypadku gdy wartość była uprzednio aktualizowana (zwiększona): a) do wysokości różnicy z aktualizacji 15 000 zł Wn konto 803 „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny” Ma konto 040 „Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych” b) powyżej tej kwoty 7000 zł Wn konto 762 „Pozostałe koszty operacyjne” Ma konto 040 „Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych” 4. Zapis korygujący odpis aktualizujący wartość środka trwałego na skutek ustania przyczyny trwałej utraty wartości: a) do wysokości uprzedniej aktualizacji 15 000 zł Wn konto 040 „Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych” Ma konto 761 „Pozostałe przychody operacyjne” b) powyżej tej kwoty 7000 zł Wn konto 040 „Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych” Ma konto 803 „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny” 5. Odpis aktualizujący wartość wartości niematerialnych i prawnych w związku z trwałą utratą wartości 12 000 zł Wn konto 762 „Pozostałe koszty operacyjne” Ma konto 050 „Odpisy aktualizujące wartość wartości niematerialnych i prawnych” 6. Zapis korygujący odpis aktualizujący wartość wartości niematerialnych i prawnych 12 000 zł Wn konto 050 „Odpisy aktualizujące wartość wartości niematerialnych i prawnych” Ma konto 761 „Pozostałe przychody operacyjne” Aktualizacja wyceny środków trwałych Wartość początkową i dotychczas dokonywane odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe aktualizuje się na podstawie odrębnych przepisów. Aktualizacja wyceny środków trwałych następuje na podstawie zarządzenia Ministra Finansów, jeżeli wskaźnik wzrostu cen nakładów inwestycyjnych w okresie trzech kwartałów w roku przekroczy 10 proc. Aktualizację tę przeprowadza się metodą szczegółową - przez przeliczenie wartości początkowej i dotychczasowego umorzenia poszczególnych środków trwałych za pomocą wskaźników przeliczeniowych, ustalanych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia. Skutki przeprowadzenia aktualizacji wyceny odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, który nie może być przeznaczony do podziału. W momencie sprzedaży lub likwidacji uprzednio zaktualizowanego środka trwałego różnicę z aktualizacji wartości netto tego środka trwałego przenosi się z kapitału z aktualizacji wyceny na kapitał zapasowy lub inny o podobnym charakterze. Ustalona w wyniku aktualizacji wyceny wartość księgowa netto środka trwałego nie powinna być wyższa od jego wartości godziwej. Za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązania uregulowane na warunkach transakcji rynkowej pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi między sobą stronami. Przykład Jednostka przeprowadziła aktualizację wartości środków trwałych na dzień 31 grudnia 1995 r. W roku 2008 sprzedano aktualizowane środki trwałe. Operacje gospodarcze: 1. Wzrost wartości początkowej środków trwałych w wyniku aktualizacji 520 000 zł Wn konto 011 „Środki trwałe” Ma konto 803 „Kapitał z aktualizacji wyceny” 2. Wzrost wartości umorzenia 120 000 zł Wn konto 803 „Kapitał z aktualizacji wyceny” Ma konto 070 „Umorzenie środków trwałych” 3. Przeniesienie wartości netto zaktualizowanego środka trwałego z kapitału z aktualizacji i wyceny na kapitał zapasowy w momencie jego sprzedaży 400 000 zł Wn konto 803 „Kapitał z aktualizacji wyceny” Ma konto 804 „Kapitał zapasowy” Ulepszenia środków trwałych Wartość początkowa środka trwałego może zostać podwyższona o nakłady związane z wykonaniem prac w celu jego ulepszenia (tj. zwiększenia jego wartości użytkowej, mierzonej okresem użytkowania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonego środka trwałego, kosztami eksploatacji lub innymi miarami). Do wydatków na ulepszenie środków trwałych - zgodnie z art. 31 ust. 1 - zalicza się wydatki na: - przebudowę, czyli wymianę podstawowych elementów w istniejącym środku trwałym, - rozbudowę, czyli powiększenie (rozszerzenie) środka trwałego, - rekonstrukcję, czyli odtworzenie (odbudowanie) całkowicie lub częściowo zużytych składników środków trwałych, - adaptację, czyli przystosowanie (przerobienie) środka trwałego do wykorzystania w innym celu niż było jego pierwotne przeznaczenie albo nadanie temu składnikowi nowych cech użytkowych. Ulepszenia środków trwałych przeprowadzone w trakcie eksploatacji mogą dotyczyć własnych, jak również obcych środków trwałych. W przepisach podatkowych ulepszenia obcych środków trwałych nazwane są „inwestycjami w obcych środkach trwałych”. Podstawa prawna: - ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości ( z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z - ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z

zmniejszanie się wartości środków trwałych